Khai quật khảo cổ bên dưới Nhà thờ Đức Bà, phát hiện kho tàng phi thường

Vũ Hạnh

Cuộc khai quật khảo cổ học cũng tìm thấy quan tài bằng chì hình cơ thể được chôn phía dưới Nhà thờ Đức Bà, di tích bị tàn phá bởi vụ hoả hoạn nghiêm trọng.

Một cuộc khai quật khảo cổ học ở Nhà thờ Đức Bà đã phát hiện ra một kho tàng phi thường gồm các bức tượng, tác phẩm điêu khắc, lăng mộ và các mảnh của bức bình phong nguyên bản có niên đại từ thế kỷ 13.

Các phát hiện còn bao gồm một số ngôi mộ từ thời trung cổ và một quan tài bằng chì hình thân người được chôn ở trung tâm của di tích bị tàn phá trong vụ hoả hoạn nghiêm trọng cách đây nhiều năm. 

Các chuyên gia Pháp đã mô tả phát hiện này là "phi thường và đầy cảm xúc". Ông Christophe Besnier, người đứng đầu nhóm khoa học cho cuộc khai quật nói: "Chúng tôi phát hiện ra tất cả những của cải này chỉ được chôn ở độ sâ 10-15 cm dưới nhà sàn. Điều này hoàn toàn bất ngờ. Có những chú thích đặc biệt ghi lại niên đại của các cổ vật". 

screen shot 2022 04 16 at 090902

Các nhà khảo cổ khai quật một kho tàng phía dưới Nhà thờ Đức Bà. Ảnh: The Guardian 

Ông tâm sự: "Đó là một khoảnh khắc đầy cảm xúc. Đột nhiên chúng tôi có vài trăm di tích từ mảnh vỡ nhỏ đến một khối lớn bao gồm bàn tay, bàn chân, khuôn mặt được điêu khắc, đồ trang trí kiến trúc. Một số di tích vẫn còn giữ được màu".

Khám phá được tiết lộ bởi Viện khảo cổ quốc gia của Pháp, Inrap, vào ngày 14/4 (giờ địa phương). Trước đó, từ tháng 2 đến tháng 4/2022, Viện Inrap đã nhận được cuộc gọi yêu cầu hỗ trợ khai quật dưới một phần của sàn nhà thờ trước khi một giàn giáo nặng 600 tấn được dựng để khôi phục lại Nhà thờ Đức Bà. 

Cho đến nay, chỉ còn lại một số mảnh của màn hình mái nhà thờ Đức Bà, một vách ngăn trang trí công phu giữa nhà thờ và gian giữa ngăn cách các giáo sĩ khỏi nhà thờ, vẫn còn sót lại sau vụ hoả hoạn. Một số trong số này nằm trong các phòng lưu trữ của nhà thờ, trong khi số khác được trưng bày ở bảo tàng Louvre. Phần còn lại của Nhà thờ Đức Bà dường như đã được chôn cất cẩn thận dưới sàn nhà thờ trong quá trình trùng tu bởi Eugène Viollet-le-Duc - người đã thêm phần đỉnh chóp nhà thờ - vào giữa thế kỷ 19.

Một trong những tác phẩm đặc biệt nhất được tìm thấy là một tác phẩm điêu khắc nguyên vẹn hình đầu một người đàn ông, được cho là đại diện của Chúa Jesus. Tác phẩm này được chạm khắc từ đá. Một di sản khác được khai quật ước tính có niên đại từ thế kỷ 13, là một đài tưởng niệm theo phong cách Gothic.

Cuộc khai quật cũng tìm thấy một mạng lưới các đường ống sưởi được lắp đặt dưới sàn nhà vào thế kỷ 19.

Ngoài ra, các chuyên gia tin rằng quan tài bằng chì có thể chứa thi thể của một quan chức cấp cao trong nhà thờ, có thể có niên đại từ thế kỷ 14. Một camera được đưa vào trong quan tài đã phát hiện ra xác thực vật dưới đầu của người quá cố cùng với tóc và các mảnh vải, nhưng không có tấm xác định danh tính của thi thể. 

Ông Dominique Garcia, chủ tịch của Inrap, cho biết cơ quan sẽ tiến hành thêm các cuộc kiểm tra, bao gồm xét nghiệm ADN, nhưng nói thêm rằng: "Một cỗ quan tài chứa thi thể người không phải là một vật thể khảo cổ. Đây là hài cốt của con người, và trong khi kiểm tra quan tài và phân tích thi thể và các đồ vật khác bên trong, chúng tôi phải làm như vậy với sự tôn trọng".

Ông cho biết chưa có quyết định về nơi thi thể sẽ được chôn cất sau khi các xét nghiệm hoàn tất. Ông nói: "Còn quá sớm để nói. Có thể thi thể sẽ được cải táng ở đâu đó trong nhà thờ".

Đội ngũ của Viện Inrap được đưa ra một khung thời gian nghiêm ngặt và giới hạn khai quật trong một khu vực cụ thể. Khihoả hoạn bùng lên ở nhà thờ 850 năm tuổi, một trong những di tích mang tính biểu tượng và được viếng thăm nhiều nhất ở Paris, vào tháng 4/2019, ngọn lửa gần như phá hủy toàn bộ nhà thờ. Khi ấy, Tổng thống Emmanuel Macron đã cam kết sẽ xây dựng lại và mở cửa nhà thờ trong 5 năm.

Tháng 9/2021, Tướng Jean-Louis Georgelin, được chỉ định giám sát việc trùng tu, cho biết sự an toàn của cấu trúc nhà thờ đã được thiết lập,điều ngày có nghĩa là việc khôi phục và tái thiết các phần bị hỏa hoạn phá hủy có thể bắt đầu. Ông thông tin thêm rằng nhà thờ sẽ mở cửa cho các dịch vụ và công chúng tham quan như đã hứa vào năm 2024.